Vinos la bodega - Twitter Vinos la bodega - Facebook
Bestellen via de website is op dit moment niet mogelijk. Bestellen? mail ons: [email protected]

Overzicht van Denominaciones de Origen in Spanje.
 

Het [NR] onder de naam van elke D.O. refereert aan het Nr. op de interactieve kaart met wijngebieden.
 

Abona
[61]
 
Abona is de jongste van Tenerife’s vier D.O.-classificaties, die samen het gehele eiland bestrijken. De jonge witte -, rode – en rosé wijnen uit deze D.O. – die in 1996 werd vastgesteld – werden al snel goed verkocht. Het wijngaardareaal groeit snel, hoewel het nog wel enkele jaren zal duren voordat deze zijn maximale rendement oplevert.  De wijngaarden liggen verspreid over zeven gemeentes en op diverse hoogtes, waaronder enkele van Europa’s hoogstgelegen wijngaarden op 1.500 meter hoogte. De  combinatie van oude druivensoorten en gevarieerde rijpingscondities, sommige bijna biologisch door het woestijnachtige klimaat, belooft interessante wijnen voor de toekomst.
 
Alella
[32]
 
De witte bloemige wijnen en de minder bekende rode wijnen van Alella zijn afkomstig uit een zeer oud wijngebied dat in de laatste veertig jaar onder invloed van  stedelijke ontwikkeling is gekrompen. Tegenwoordig is deze D.O. nog maar eenderde van zijn oorspronkelijke grootte in 1956, hoewel deze in 1989 is uitgebreid met de hellingen van de aan de kust gelegen bergen. In de jaren ‘80 van de 20e eeuw werd hier een serie nieuwe druivensoorten geïntroduceerd en werden de wijnen gemoderniseerd. De wijnmakerijen zijn gelegen op terrashellingen die richting zee aflopen. De hoogte bepaalt welke druivensoorten er verbouwd worden en welke wijn in welk deel van de wijngaard wordt gemaakt.
 
Alicante
[38]
 
In de afgelopen tien jaar heeft D.O. Alicante in toenemende mate respect verdiend voor zijn nieuwe lichte, frisse wijnen en interessante rode wijnen, geproduceerd door vooruitstrevende bodega’s. Het wijngebied kan in twee contrasterende delen worden opgesplitst. Het grootste deel ligt in de droge vallei van de Vinalopórivier, die zich uitstrekt achter de stad Alicante  (in het dialect van Valencia ook Alacant genoemd). Hier deelt de Monastrelldruif de wijngaarden met nieuwe druivensoorten. Het tweede en kleinere deel, dat in 1987 in de D.O. werd opgenomen, is La Marina aan de noordkust, waar Moscateldruiven welig tieren in het warme en vochtige klimaat. 
 
Almansa
[42]
 
Vanuit het schitterende kasteel van Almansa, dat uitkijkt over de zuidoostelijke provincie Albacete, kan men de 7.600 hectare wijngaard van de D.O. Almansa overzien. Dit is een overgangsgebied tussen de meseta en de Middellandse Zee, dat kenmerken van beide klimaten herbergt. De Monastrelldruif laat hier, net zoals in de rest van Valencia, pas sinds kort zijn enorme potentieel zien en de stijlen van wijnmaken beginnen zich geleidelijk aan in diezelfde richting te ontwikkelen. Net zoals in de overige naburige D.O.’s vinden de nieuwe rode wijnen van baanbrekende bodega’s – die bestaan uit een blend van Monastrell en Tempranillo – hun weg naar de afzetmarkt.
 
Arlanza
[14]
 
D.O. Arlanza bestaat eigenlijk nog maar officieel sinds 2008. Gelegen in de provincies Burgos en Palencia in de regio Castilla y León ontleend de D.O. zijn naam aan de rivier Arlanza die door het gebied stroomt. In deze D.O. worden o.a. gewerkt met druivensoorten als Albillo, Viura (Macabeo), Tinta del País (tempranillo), Garnacha, Mencía, Cabernet Sauvignon, Merlot en Petit Verdot. Hete lange zomers, koude winters en grote contrasten tussen dag- en nachttemperaturen kenmerken verder dit gebied.
 
Arribes
[9]
 
De D.O. Arribes ligt in de provincie Zamora en loopt langs de grens met Portugal. De rivier Duero stroomt door dit gebied. In totaal zijn er ongeveer 750 ha. wijngaarden geregistreerd bij de D.O. Het is nog onduidelijk of het in vroegere tijden de Romeinen of nog veel vroeger de Feniciërs waren die de wijn hier hebben geïntroduceerd. Het gebied heeft de D.O. status pas sinds 2007. De naam Arribes komt uit het latijn van 'ad ripam' en betekent zoveels als 'aan de oevers van de rivier' (Duero). Mediterraan klimaat met Atlantische invloeden. Druiven: Juan García, Rufete, Tinta Serrana (tempranillo), Garnacha, Mencía, Malvasía, Verdejo en Albillo
 
Bierzo
[6]
 
El Bierzo, ook wel de ‘poort naar Galicië’ genoemd, is een vruchtbare vlakte die aan beide kanten door bergen wordt omsloten. De streek is waarschijnlijk het beste bekend als mijnbouwgebied, omdat het een groepje dorpen met behoorlijk wat industrie herbergt, maar tegelijkertijd is het een ideaal wijnbouwgebied. Zowel qua landschap als qua wijnen gaat het hier om een overgangsgebied tussen de meseta en Galicië, met uitstekende rode Varietal Mencíawijnen en witte wijnen die gemaakt zijn van Godellodruiven die in de naburige D.O. Valdeorras aangeplant staan. De lokale druivensoorten lenen zich prima voor het maken van uitstekende wijnen.
 
Binissalem-Mallorca
[34]
 
Binissalem Mallorca kreeg in 1991 als eerste gebied op de Balearen de D.O.-status. Het ontleent zijn naam aan het grootste stadje in het wijnbouwgebied, dat in het midden van het eiland Mallorca ligt. De wijnen uit dit gebied hebben een uitgesproken karakter en een opmerkelijke kwaliteit dankzij de inheemse druivensoorten. De inheemse Manto Negrodruif heeft bewezen een fantastisch rijpingspotentieel te hebben, wat erop zou kunnen wijzen dat dit gebied in de toekomst wel eens prachtige wijnen zou kunnen gaan maken. Over het algemeen zijn het familiebedrijven die geleid worden als een château, dat wil zeggen dat de wijngaard en de wijnmakerij als één geheel functioneren.
 
Bullas
[40]
 
Hoewel het een zeer oud wijnbouwgebied is, is Bullas de jongste van de D.O.’s uit Murcia. De wijngaarden liggen verspreid over een zeer groot gebied dat uitloopt vanaf de siërra’s in de regio, grenzend aan Andalusië in het westen, richting de Middellandse-Zeevlakte. De rode - en rosé wijnen die hier worden gemaakt, ontlenen hun uitgesproken karakter aan de Monastrelldruif die in het meest zuidelijke deel van de streek verbouwd wordt, maar waar desondanks een koel, door de siërra’s beïnvloed klimaat heerst. Dit is een veelbelovend  wijnbouwgebied.
 
Calatayud
[22]

 
Toen Calatayud in 1990 de D.O.-status kreeg, werd het, na Cariñena, de grootste kwaliteitswijnproducerende regio in Aragon. Sinds die tijd heeft de streek zijn wijnkwaliteit zowel bij de coöperaties als bij de particuliere bodega's steeds verder  geperfectioneerd door vooruitstrevende verbeteringen door te voeren. Veel nieuwe wijnen worden gemaakt van de Garnachadruif, die pas geoogst wordt als hij volledig gerijpt is. Een nieuwe categorie rode wijnen, Calatayud Superior geheten, wordt gemaakt met Garnacha tinta afkomstig van wijnstokken die tenminste vijftig jaar oud zijn, met een maximaal toegestane opbrengst van 3.500 kg per hectare.
 
Campo de Borja
[20]
 
Sinds de D.O.-status in 1980 werd toegekend, heeft deze regio in toenemende mate een eigen gezicht gekregen. De wijnen zijn goed gemaakt, stevig en krachtig met uitgesproken en fruitige aroma’s. Het grootste deel van de productie bestaat uit rode wijn en het aantal Crianzawijnen stijgt gestaag. Tegenwoordig krijgen zowel de rode – als de rosé wijnen erkenning van kenners en de zeer fruitige en jonge rode wijnen genieten aanzienlijk commercieel succes. De wijngaarden liggen op hoogtes van 350 tot 750 meter, op hellingen van de Siërra de Moncayo die vanuit het westen tot de lage heuvels in het oosten aflopen. 
 
Cariñena
[21]
 
Cariñena, de grootste en oudste D.O. in Aragon, was in 1932 één van de eerste gebieden in Spanje met een D.O. De D.O. dankt zijn naam aan de druivensoort, die in Noord-Spanje Mazuelo en in Frankrijk Carignan heet.  De laatste tien jaar volgen de ontwikkelingen elkaar snel op door fusies tussen kleinere wijnbedrijven en coöperaties en de aanpassing van de wijnen aan de moderne smaak. De wijnen zijn groter en brutaler geworden, hoewel de productie van de befaamde Rosado en Moscatel nog altijd doorgaat. Sinds 1995 is de export verviervoudigd. Daarnaast heeft een nieuw onderzoeksstation van de overheid ook geholpen bij het verbeteren van productiemethodes.
 
Cataluña
 
 
De benaming van oorsprong Catalonië (Denominació d'Origen Catalunya in het Catalaans) is een geografische aanduiding voor wijnen die in de wijn regio's van de autonome regio Catalonië (Spanje) voldoen aan de eisen van de betreffende Raad van Toezicht. De D.O. Catalunya is in het leven geroepen om verschillende wijnboeren de mogelijkheid te bieden binnen de Denominatie verschillende druivenrassen van andere origine te kunnen combineren. D.O. Catalonië omvat een breed scala van inheemse en traditionele variëteiten onder een gemeenschappelijk naam die een groot deel van de met wijnstokken beplante oppervlakten van Catalonië in zich verenigt.
 
Chacolí de Álava
[16]
 
Alava, het district in de zuidelijke binnenlanden van Baskenland, is met name bekend vanwege zijn rode wijnen, die in de wijngaarden geproduceerd worden en die eigenlijk binnen de D.O. Rioja vallen. In 2001 werd ook een Chacolí herkomstbenaming vastgesteld, die in het Baskisch ‘Arabako Txakolina’ heet. In 1989 werd een overeenkomst getekend tussen het Departement van Bosbouw en het half dozijn overgebleven wijnbouwers om de productie van chacolí-wijn in het Comarca de Aiara-gebied weer op te starten. In het jaar 1999-2000 was er weer 50 hectare wijngaard en 33 producenten en was de gezamenlijke productie gestegen tot 80.000 liter wijn. De D.O. werd in mei 2001 toegekend.
 
Chacolí Vizcaya
[17]
 
Chacolí de Vizcaya - of ‘Bizkaiko Txakolina’, zoals het in het Baskisch heet - is een provinciebestrijkende D.O. in Vizcaya, de noordwestelijke provincie van Baskenland. De D.O. is jonger dan die van Guetaria, maar hij is potentieel groter en geografisch gezien meer gevarieerd. De wijnen worden opnieuw populair en de lokale vraag is zo groot dat er vrijwel geen wijn het gebied verlaat. De D.O. werd in 1994 toegekend en sindsdien is het wijngaardareaal – dat vaak rond de boerderijen (‘caseríos’) op het platteland ligt – verdubbeld. Toch blijven de wijngaarden zelf traditioneel, kleinschalig en gelegen op verspreide stukjes land.
 
Chacolí Guetaria
[18]
 
De frisse witte wijn uit Baskenland die daar ’ txakoli’ en elders in Spanje chacolí wordt genoemd, wordt in alle drie districten in de provincie geproduceerd. De D.O., die het wijnbouwgebied in het district Guipuzcoa omvat, heet in het Baskisch ‘Getariako Txakolina’. Tot twintig jaar geleden kon een goede chacolí alleen gevonden worden op de boerderijen waar hij van oudsher vandaan komt. Tegenwoordig maken de bodega’s van Guetaria een heropleving door, geholpen door de toepassing van nieuwe technologie en het uitzonderlijke gastronomische niveau van restaurants in het gebied. De wijn wordt zó wordt gemaakt dat hij perfect past bij de heerlijke lokale vis- en schaaldiergerechten. 
 
Cigales
[8]
 
Cigales werd altijd geassocieerd met aromatische - en rosé wijnen. Zodra het gebied echter de D.O.-status had verworven, kregen de producenten ook interesse in het maken van rode wijn. Daarmee volgden ze het voorbeeld van de overige D.O.’s uit de Duerovallei en gebruikten ze bovendien ook de mogelijkheden van de belangrijkste druivensoort uit de regio, Tempranillo, ook bekend als Tinta del País. De bodem, het klimaat en de druivensoorten van dit kleine wijngebied (nog altijd minder dan 3.000 hectare) beloven, samen met de eerste resultaten die door de bodega’s behaald zijn, zeer veel goeds voor de toekomst. 
 
Conca de Barberà
[29]
 
De Conca de Barberà een D.O., die al lang bekend staat om zijn witte wijnen, ligt door bergen beschermd tegen de zee, in het zuiden van Catalonië tussen het districten van Tarragona en Lérida, in het dal dat is uitgesleten door de rivieren Francoli en Anguera.  Het is een wijnregio in het zuiden van Cataluña in Spanje met een oppervlakte van ca. 650 km2. In het gebied bevinden zich een aantal bijzonder op de werelderfgoedlijst staande pittoreske kloosterdorpjes zoals Montblanc en Poblet, De natuurlijke condities van dit gebied tezamen met haar rijke geschiedenis en goed bewaarde tradities maakt het tot een bevoordeelde zone voor de cultivatie van excellente wijnen en cava’s. 
 
Condado de Huelva
[52]
 
Condado de Huelva is een oude, maar niet zo bekende D.O. in het zuidwesten van Andalusië, dicht bij de grens met Portugal. Vroeger voorzag men Jerez van wijnen voor het Solerasysteem, maar tegenwoordig is het gebied geheel onafhankelijk; men maakt zowel traditionele – als lichte en fruitige wijnen. In het zuidelijke deel van de D.O. ligt de Coto de Doñana, een natuurlijk moerasgebied en een vogelaarsparadijs dat tegenwoordig een nationaal park is.
 
Costers del Segre
[24]
 
De wijnregio Costers del Segre bevindt zich in de provincie Lérida en verenigt een aantal wijngebieden in zich: Raimat, Segrià, Pallars Jussà, Artesa, Valls del Riu Corb en Les Garrigues. Elk van deze gebieden hebben verschillende klimatologische en geografische omstandigheden.  Hoogtes die variëren tussen 250 en 700 meter. Er is een breed scala van 14 belangrijke en 4 experimenteel aangeplante druivensoorten, zowel inheems als geïmporteerd. De belangrijkste omvatten de witte Macabeo, Parellada, Riesling en Sauvignon Blanc, en de blauwe Garnacha Roja,  Ull de Llebre, Trepat, Cabernet Sauvignon, Monastrell en Merlot, Pinot Noir en Syrah.
 
El Hierro
[59]
 
El Hierro, het meest westelijke en kleinste eiland van de Canarische eilanden, beschikt over een lange traditie in het wijnmaken. Voorheen produceerde het met name zoete wijnen. Phylloxera kreeg nooit vat op de Canarische eilanden, waardoor veel van de oudere druivensoorten, zoals Verijadiego en Bremajuelo, nog altijd bestaan. De D.O. El Hierro is uniek in Spanje: toen het in 1994 de D.O.-status verkreeg, waren er slechts twee wijnhuizen. Inmiddels is het totale aantal wijnhuizen in 2003 naar 7 gestegen. De D.O. omvat ongeveer 200 hectare wijngaard die met name witte druiven voortbrengt, over het algemeen bedoeld voor consumptie als jonge, frisse wijn. 
 
Empordà
[33]
 
Het Empordà (Ampurdán) gebied bestrijkt het gebied in het uiterste noordoosten van Spanje dat loopt vanaf de Albera tot aan de bergen van Rodas en de Garrotxa de Emporda. Het wijngebied is onderverdeeld in de Alt Empordà en Baix Empordà. De wijngaarden in dit gebied bevinden zich op terrein van met name kalksteen en graniet, variërend van zeeniveau tot 200 m hoogte.  Het Empordà gebied is een gebied met een eeuwenoude wijncultuur. Ampurias wordt traditioneel beschouwd als de poort waardoor de Grieken de teelt van de wijngaard op het schiereiland introduceerden. 2003-2005 waren zeer goede tot excellente wijnjaren voor dit gebied.
 
Gran Canaria
[66]
 
De D.O. Gran Canaria omvat een twaalftal handelsmerken waaronder jonge rode en witte wijnen op de martkt worden gebracht. Deze fraaie dranken hebben op het eiland al een enthousiaste aanhang, maar inmiddels ook daarbuiten. Gran Canaria wordt gekenmerkt door de verscheidenheid in microklimaatzones. Dankzij dit fenomeen kunnen druiven worden aangetroffen van een en dezelfde soort binnen een beperkt geografisch gebied, die geheel verschillende oenologische eigenschappen ontwikkelen. Verder opmerkelijk is het feit dat het merendeel der wijnstokken op de eilanden werd aangeplant voordat de druifluis (Phylloxera) de Europese wijngaarden verwoestte. 
 
Jerez-Sherry
[54]
 
Jerez-Xérès-Sherry en Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda, beide gelegen in het district Cadiz, zijn aparte D.O.’s die dezelfde wijngaarden en hetzelfde ‘Consejo Regulador’ delen, dat in 1933 vastgesteld is. Ze delen ook vergelijkbare wijnbereidingsmethodes, gebaseerd op het Solera- en Criadera-systeem, een methode waarbij de wijn op dynamische wijze rijpt in eikenhouten vaten, ‘Botas’ geheten, die ervoor zorgt dat de jonge wijnen de kenmerken van de oudere wijnen overnemen. Jerez exporteert al wijn sinds de Romeinse tijd en tegenwoordig vormen zijn wijnen het grootste exportvolume van alle Spaanse D.O.’s. Wijn uit D.O. Jerez wordt in vijftig landen verkocht. 
 
Jumilla
[41]
 
De D.O. Jumilla werd in 1996 opgericht. De toenmalige regelgeving werd in november 1995 goedgekeurd ter vervanging van die uit mei 1975 en deze werd in april 2001 weer gewijzigd. De wijnen van Jumilla laten sinds het begin van de jaren ’90 van de 20e eeuw nieuwe mogelijkheden zien. Een late aanval van phylloxera in 1989 bood nieuwe kansen: de wijngaarden werden herplant om lichtere, maar nog altijd fruitige rode - , rosé – en witte wijnen te kunnen produceren van inheemse druivensoorten zoals Monastrell, naast geïmporteerde druivensoorten zoals Syrah en Merlot. 
 
La Gomera
[60]
 
La Gomera is gelegen op het gelijknamige Canarische eiland. Druivenvariëteiten die in dit wijngebied uitsluitend gebruikt mogen worden zijn voor de witte druiven o.a.: Albillo, malvasía, moscatel de alejandría, verdello, pedro ximénez en torrontés. De blauwe druiven zijn o.a. : malvasía roada, tintilla, baboso negro of bastardo negro, cabernet sauvignon, listan prieto, merlot, moscatel negro, pinot noir, ruby cabernet, syrah, tempranillo en vijariego negro. La Gomera heeft een heuvelachtig landschap wat de wijnbouw bemoeilijkt. De wijngaarden zijn terrasvormig en zijn gelegen op stijle hellingen met muren van steen.
 
La Mancha
[47]
 
La Mancha is de grootste herkomstbenaming van Spanje. Hij beslaat 30.700 vierkante kilometer en daarmee ongeveer de helft van de provincie Castilië. De kracht van de wijnbouwtraditie van het gebied weerspiegelt een serie intrinsieke en natuurlijke omstandigheden die de wijnbouw gunstig gezind zijn en die zorgen voor wijn met een uitstekende kwaliteit. La Mancha is een ideaal wijnbouwgebied omdat, ondanks een lage opbrengst per hectare, de kwaliteit van het fruit, de rijpingscyclus en de gezondheid van de wijnstokken uitzonderlijk goed zijn. La Mancha is het grootste wijnproducerende gebied ter wereld, met een totaal areaal van 191.699 hectare wijngaard.
 
La Palma
[58]
 
Op dit magische en weelderig groene eiland, het meest noordwestelijke van de Canarische Eilanden, blijven de wijngaarden klein en verspreid, kleine stukjes land tussen de bananenplantages en andere aanplant. Ze kunnen onderverdeeld worden in drie duidelijke subzones, die gekenmerkt worden door de schrille contrasten in landschap en klimaat die op het eiland te vinden zijn. Naast rode -, witte – en rosé wijnen en de uitstekende traditionele dessertwijn, gemaakt van Malvasía, produceert La Palma zijn ambachtelijke ‘Vinos de Tea’, die rechtstreeks vanuit het vat verkocht worden – hun kwaliteitscontrole wordt gedaan door de D.O.
 
Lanzarote
[67]
 
Lanzarote, het meest oostelijk gelegen eiland van de Canarische Eilanden, beschikt over het meest uitgesproken en spectaculaire landschap van Spanje. In het midden van het eiland ligt een grote massa van zwarte gestolde lava. Er kan hier geen onkruid of andere beplanting groeien, maar de buitenranden van het lavaveld vormen een uniek wijngaardterroir, dat rijk is aan vulkanische as, ‘lapill’ geheten, waar de wijnstokken worden aangeplant in kuilen (‘hoyos’) of greppels (‘zanjas’). De wortels reiken onder de as tot de onderliggende bodem. In meer dan driekwart van de wijngaarden staat Malvasía aangeplant.
 
Málaga
[55]
 
Deze klassieke D.O. die al eeuwen bekend staat om zijn zoete versterkte wijnen gemaakt van Moscatel- en Pedro Ximénezdruiven, blijft opmerkelijk goed overeind na decennia recessie onder druk van het toerisme. Tegenwoordig maakt de D.O. zelfs weer een kleine heropleving door omdat zijn dessertwijnen opnieuw ontdekt worden. Málagaproducenten passen zichzelf, net als de overige producenten in Andalusië, aan aan de veranderende vraag naar lichtere wijnen en hebben een nieuwe D.O. Sierras de Málaga opgericht om in hetzelfde geografische gebied jonge wijnen te kunnen maken.
 
Manchuela
[43]
 
De D.O. Manchuela kent een uitstekend terrein voor rode wijn, met invloeden van de omliggende D.O.’s – er is wat ‘Doble pasta’ wijn (wijn die op twee delen bezinksel worden vergist, zodat zware rode wijnen ontstaan) en witte wijn in de stijl van La Mancha – en de D.O. belooft veel voor de komende jaren, zeker als men kijkt naar de experimenteerdrift van sommige bodega’s. De trend van de productie van bulkwijn voor botteling elders naar het maken van wijn voor eigen botteling heeft nu al veel gevolgen. Volgens de D.O.-regels mogen de wijngaarden nog drie keer zo groot worden.
 
Manzanilla de Sanlúcar
[53]
 
Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda en Jerez-Xérès-Sherry, beide gelegen in het district Cadiz, zijn aparte D.O.’s die dezelfde wijngaarden en hetzelfde ‘Consejo Regulador’ delen, dat in 1933 vastgesteld is. Ze delen ook vergelijkbare wijnbereidingsmethodes, gebaseerd op het Solera- en Criadera-systeem, een methode waarbij de wijn op dynamische wijze rijpt in eikenhouten vaten, ‘Botas’ geheten, die ervoor zorgt dat de jonge wijnen de kenmerken van de oudere wijnen overnemen. Jerez exporteert al wijn sinds de Romeinse tijd en tegenwoordig vormen zijn wijnen het grootste exportvolume van alle Spaanse D.O.’s. Wijn uit D.O. Jerez wordt in vijftig landen verkocht.
 
Méntrida
[49]
 
Méntrida, een oud maar relatief onbekend wijnbouwgebied, ligt in het noordwesten van het district Toledo. De D.O. Méntrida beleeft na een behoorlijke omzetdaling in de jaren ’80 van de 20e eeuw, een heropleving die lijkt op die van de D.O.’s Madrid en La Mancha – hoewel het hier allemaal wat langer heeft geduurd als gevolg van het minder eenvoudig beschikbare investeringskapitaal. Het grootste deel van de productie van de D.O. is rood, omdat 80% van het wijngaardareaal is beplant met de rode wijndruif Garnacha.
 
Mondéjar
[46]
 
Mondéjar, in 1997 opgewaardeerd van Vino de la Tierra naar D.O., is één van de jongste herkomstbenamingen van Spanje. De wijngaarden liggen verspreid over laag, heuvelachtig terrein ten noordoosten van Madrid, maar de meeste wijngaarden liggen rond het stadje waaraan de D.O. zijn naam dankt. De D.O. omvat voorts achttien andere dorpen, waaronder Sacedón. De productie is klein, maar er zijn nu al onderscheidende en interessante D.O.-wijnen beschikbaar, met name rode wijnen, die jong gedronken moeten worden.
 
Monterrei
[4]
 
De D.O. Monterrei ontleent zijn naam aan Monterrey, wat in het Castilliaans ‘koningsberg’ betekent. De vesting bovenop een heuvel kijkt nog altijd over de wijngaarden uit,  ten zuiden en ten noorden van de weg tussen Madrid en Galicië. Er vindt een langzame terugkeer plaats van inheemse druivensoorten en vinificatiemethodes, die lijken op die in de rest van Galicië – ze zorgen voor frisse, fruitige witte wijnen en jonge rode Mencíawijnen. Voorts worden er nieuwe investeringen gedaan in de kleine familie- en coöperatieve wijnmakerijen in de regio. Veel wijn wordt nog altijd in bulk verkocht en men is pas net gestart met het verwerken van inheemse druiven.
 
Montilla-Moriles
[56]
 
Montilla-Moriles ligt in het district Córdoba, in het midden van de historische driehoek Granada-Sevilla-Córdoba. Tegenwoordig delen de wijnstokken de beschikbare ruimte met koren en olijven om zo de klassieke drie-eenheid van de Middellandse Zee te vormen: brood, wijn en olie. De wijnen uit de streek worden vaak miskend en beschouwd als een soort sherry, hoewel hun geschiedenis net zo befaamd is als die van hun meer beroemde sherrybuur. De belangrijkste druivensoort, Pedro Ximénez, maakt net het verschil. Er zijn drie types Montillawijn: jonge fruitige wijnen, geouderde (Crianza) wijnen en Generoso’s (versterkte wijnen), variërend van fino tot Amontillado en Oloroso.
 
Montsant
[27]
 
De wijngaarden in het Montsant gebied liggen op een gemiddelde hoogte van 200 tot 700 meter boven de zeespiegel. Montsant ligt gelijk naast het beroemde Priorat gebied en heeft een vergelijkbare rotsachtige grond maar met minder leisteencomponenten. Montsant is een gebied met een eigen karakter en is sterk in opkomst als het gaat om productie van kwalitatief hoogstaande wijnen.
Navarra
[19]
 
De autonome regio Navarra loopt van de centrale Pyreneeën tot de Ebrovallei. Spectaculaire bergen in het noorden lopen via groene, zachtglooiende uitlopers over naar een droge vlakte in het zuiden. Tot ± 1980 stond Navarra het meest bekend om zijn traditionele rosadowijn, maar sinds die tijd heeft het zich ontwikkeld als één van Spanje’s meest doorgewinterde wijnbouwgebieden en produceert rode -, witte-  en rosado wijnen. Het nieuwe imago van het gebied, nieuwe bodega’s, studies en experimenten met verbeterde druivensoorten, infrastructuur renovatie en de uiteindelijke kwaliteit van de wijnen zijn enkele sleutelfactoren die het succes van de afgelopen jaren verklaren.
 
Penedès
[30]
 
De D.O. Penedès ontleent zijn naam aan de gelijknamige Catalaanse regio. Het areaal is 27.542 ha., De regio is met name bekend van de productie van Cava en de witte wijnen. Hier wordt al sinds meer dan 2000 jaar wijn verbouwd. De wijnen zijn over het algemeen licht en bijzonder aromatisch. Daarnaast produceert men hier ook mousserende wijn en rosado en kleinere producties van soms verrassend goede rode wijn. Het terrein is wisselend, met kleine heuvels in het zuiden tot aan de noordelijke bergen van het wereldberoemde Montserrat massief, daartussen kleine valleien en verschillende rivieren.
 
Pla de Bages
[31]
 
Bagés is een klein, maar oud wijnbouwgebied dat een heropleving heeft doorgemaakt dankzij het werk van enkele vooruitstrevende bodega’s die ervoor zorgden dat men in 1995 een regionale D.O.-status kreeg, in 1998 gevolgd door nationale D.O.-status. De kleine familiebodega’s en grotere coöperaties kijken goed naar nieuwe productiemethodes en nieuwe druivensoorten. Voorlopig domineren inheemse druivensoorten, in het bijzonder Picapoll en Macabeo, maar het ziet ernaar uit dat de Franse druivensoorten, die zo goed zijn aangepast aan het klimaat en de bodem hier, binnenkort meer aandacht zullen krijgen.
 
Pla I Llevant
[35]
 
Deze D.O. is vernoemd naar één van de districten (‘comarcas’) van het eiland Mallorca en betekent, in het Mallorquin, ‘vlakke en oostelijke kust’. De D.O.-regels werden in het voorjaar van 2001 gepubliceerd. De wijngaarden liggen in het platte, kalkachtige centrale en oostelijke deel van het eiland, dat optimale bodemcondities biedt. De eerste oogstjaren van deze D.O. met krachtige mediterrane wijnen zijn veelbelovend.
 
Priorat
[28]
 
Priorat is een ‘Comarca’ van de Spaanse autonome regio Catalonië met een oppervlakte van ca. 500 km2. De regio van Priorat is naast de D.O.Ca. Rioja regio het enige gebied dat de kwalificatie ‘Denominación de Origen Calificada’ mag dragen. In het Catalaans spreekt met van Denominació d'Origen Qualificada D.O.Q. en staat dan ook garant voor een topkwaliteit wijn. Het Priorat gebied beschikt over deze kwalificatie sinds december 2000. Er wordt hier al meer dan 800 jaar met name rode wijnen geproduceerd. Het gebied is de laatste decennia zeer in opkomst en produceert wijnen van absolute topklasse.
 
Rías Baixas
[1]
 
De D.O. Rías Baixas is één van de vijf zones in de provincie Galicia die het predicaat D.O. mag voeren. Het gebied is onderverdeeld in 5 subgebieden: Val do Salnés, Condado do Tea, El Rosal, Sotomayor en Ribera del Ulla. De beroemde en één van de meest gebruikt druivensoorten hier is Albariño, welke volgende overlevering oorspronkelijk in de 12e eeuw door monniken van het Armenteira klooster uit een wijngebied aan de Rijn, hier naar toe is gebracht. De wijnstokken zijn geplant op een verhoogde bodem van graniet om ze tegen vocht te beschermen en om meer zon te kunnen opvangen. 
 
Ribeira Sacra
[3]
 
De Ribeira Sacra is één van Spanje’s meest adembenemende wijnbouwgebieden. De wijnstokken staan aangeplant in de diepe dalen en spectaculaire kloven van de rivieren de Miño en Sil, die door het weelderig groene landschap van Galicië meanderen. Gekruide wijnen uit Amandi, één van de subzones van de D.O., zouden volgens de overlevering samen met lamprei uit de Miñorivier naar het klassieke Rome geëxporteerd zijn om aan de tafels van de keizers geserveerd te worden.
 
Ribeiro
[2]
 
Ribeiro is een traditioneel wijnbouwgebied en heeft sinds 1957 een D.O.-classificatie. Momenteel ondergaat het gebied een heropleving als gevolg van de zeer uitgesproken verschillende wijnen die het maakt met inheemse blauwe – en witte druiven. Sommige zijn Varietal Albariñowijnen. Andere worden gemaakt van een uitgebalanceerde blend van verschillende druivensoorten. Door de gehele D.O. is nu duidelijk te zien hoeveel innovatie er is en welke investeringen er gedaan zijn in zowel de grote coöperaties als de kleinere bodega’s. Een bijzonder kenmerk van het gebied is het grote aantal kleine, onafhankelijke producenten, ‘colleteiros’ geheten, die van oudsher wijn van hun eigen druiven maken.
 
Ribera de Jucar
[44]
 
Deze jonge herkomstbenaming in het zuidoostelijk gelegen district Cuenca kreeg in 2003 zijn D.O.-status. Vreemd genoeg werden de rode wijnen, intens van smaak en met een uitgesproken karakter, niet door het eigen proefpanel van de D.O. gecertificeerd, maar door het ‘Instituto del Vino de Castilla La Mancha’. De meeste producenten zijn coöperaties, hoewel er ook enkele particuliere bodega’s zijn. Meer dan een kwart van de wijn wordt geëxporteerd.  Al vele eeuwen staan hier wijngaarden aangeplant. In 2001 hebben coöperaties en particuliere bodega’s de beslissing genomen om een nieuwe afgebakend gebied te creëren, waar wijnen gemaakt worden met zeer onderscheidende kenmerken. 
 
Ribera del Duero
[13]
 
Ribera del Duero is een wijngebied in het noordwesten van Spanje, in 1846 werd in Ribera del Duero het eerst wijnhuis opgericht en in 1982 ontving het gebied de D.O status. Het gebied is de laatste tijd enorm ontwikkeld en Ribera del Duero wordt gezien als één van de meest veelbelovende wijngebieden van Spanje. Het gebied heeft de afgelopen decennia een goede indruk kunnen maken met de krachtige en fruitige wijnen. De meest voorkomende druivensoort is hier de Tinta del Pais, een variant op de Tempranillo, maar dan met meer kleur en een hogere zuurgraad. Ook de druivensoorten Merlot en Cabernet Sauvignon worden hier veel gebruikt.
 
Ribera del Guadiana
[51]
 
De D.O. Ribera del Guadiana omvat zes subzones die in twee gewesten van het district liggen: Badajoz in het zuiden en Cáceres in het noorden. Tegenwoordig ziet men in het gebied overtuigend bewijs van het geloof in modernisering van wijnbouw en oenologie. Als gevolg hiervan is er een uitzonderlijke verbetering opgetreden in de kwaliteit van zowel de rode als de witte wijn die hier gemaakt worden. De grootste subzone is Tierra de Barros, die ook al een zekere faam oogstte toen deze nog wijn exporteerde als Vino de la Tierra. Tegenwoordig ligt de nadruk op meer fruit in de jonge wijnen en een elegante vermenging van houtaroma’s in de oudere wijnen.
 
Rioja
[15]
 
La Rioja is de meest bekende D.O. van Spanje. Rioja heeft als één van de weinige wijngebieden het predicaat D.O.Ca. (Denominación de Origen Calificada, vergelijkbaar met de Franse benaming AOC: Appellation d'Origine Contrôlée). Rioja bestaat uit 3 deelgebieden: de hoogvlaktes Rioja Alavesa en Rioja Alta en het lager geleden Rioja Baja. Veel gebruikte druivensoorten in dit gebied zijn: Tempranillo, Garnacha negra, en Graciano voor de rode wijnen. Voor de witte wijnen: Viura, Malvasía en Garnacha blanca. La Rioja staat bekend om haar fantastische Crianza, Reserva en Gran Reserva en Vinos de Autor wijnen, maar produceert ook ‘vinos de mesa’ en ‘vinos de la tierra’ die verassend goed zijn.
 
Rueda
[12]
 
Het hart van de D.O. Rueda bevindt zich in Rueda (Valladolid) in de provincies van Valladolid, Segovia en Ávila. In dit gebied staan 7766 hectare wijngaarden geregistreerd in zowel witte als rode variëteiten en heeft het 52 wijnmakerijen. De gemiddelde hoogte van de wijngaarden is 750 m, hoewel de wijngaarden van de provincie Segovia tot op 850 meter worden aangetroffen. Rueda is de oudste D.O. in de provincie Castilla y Léon, de eerste meldingen omtrent wijnbouw gaan terug tot de middeleeuwen.
 
Somontano
[23]
 
Somontano verkreeg in 1983 zijn D.O.-status na een lange strijd door lokale wijnbouwers. Sinds die tijd heeft de D.O. indrukwekkende resultaten laten zien enorm ontwikkeld en kan zich nu meten met de grootste Spaanse klassieke wijnen. De wijnen, die gemaakt worden van dertien inheemse en buitenlandse druivensoorten, hebben een verfrissende lichtheid en verfijndheid en zijn een weerspiegeling van de inspanningen die lokale bodega’s geleverd hebben. Sinds de eerste dagen van de D.O. zijn vele nieuwe merken en nieuwe bodega’s opgericht, die alle hebben bijgedragen aan de verdere versterking van de D.O. Somontano. De D.O. heeft zich de afgelopen tien jaar .
 
Tacoronte Acentejo
[62]
 
In 1992 werd deze noordoostelijke punt van het eiland Tenerife, het Anaga schiereiland,  de eerste D.O. van de Canarische Eilanden. Sinds die tijd is men begonnen met het maken van kwaliteitswijnen, die tegenwoordig ook geëxporteerd worden. Als grootste D.O. van het eiland mag het zich verheugen in een spectaculair landschap met diepe, smalle valleien die vanuit hoge toppen naar beneden lopen en intensief gecultiveerde, geterrasseerde hellingen langs de dalen. Tijdens de laatste twintig jaar is het wijnmaken in het gebied enorm verbeterd en de stijlen die hier gemaakt worden – zoals geouderde (Crianza) rode wijnen – staan model voor de overige D.O.’s van de Canarische Eilanden.
 
Tarragona
[26]
 
Tarragona is één van de grootste wijn-D.O.’s van Catalonië en beschikt over de juiste bodem en het juiste klimaat om alle soorten wijn te kunnen maken, variërend van rode -, rosé – en witte wijnen tot andere wijnen die qua stijl en rijpheid lijken op goede port. Tegenwoordig vinden steeds meer van zijn stevige witte wijnen - die bijna driekwart van de productie uitmaken - en jongere rode wijnen hun weg naar de consument. Falset, tot 2001 één van de drie subzones van het gebied, heeft tegenwoordig zijn eigen regionale D.O.-status gekregen onder de naam Montsant en is in afwachting van nationale en Europese ratificatie.
 
Terra Alta
[25]
 
De Terra Alta is een wijngebied dat zich in het westen van de provincie Tarragona bevindt, tussen de rivier de Ebro en de grens met Aragón. Overwegend productie van witte wijn van de witte Garnatxa druif en Macebeo. Krachtige wijnen met een volle smaak en hogere alcoholpercentages. Voor de rosados en rode wijn wordt de Cariñena, Peluda en rode Garnatxa gebruikt. Ook wordt zoete wijn en Mistela (likeurwijn) geproduceerd. Door zijn geografisch geïsoleerde ligging maakte het gebied tot voor kort eigenlijk alleen wijn voor lokaal gebruik en wordt een aantal traditionele vinificatiemethodes nog altijd in ere gehouden.
 
Tierra de León
[7]
 
De D.O. Tierra de León bevindt zich in het zuidelijk gedeelte van de provincie León in de Castilla y León regio in noordwest Spanje. Het verkreeg de D.O. Status in 2007. Oorspronkelijk werd de wijn hier door de Romeinen geïntroduceerd en profiteerde van de pelgrimroutes door het gebied naar o.a. Santiago de Compostela. In een continentaal Klimaat met lange hete zomers en koude winters worden hier wijnen gemaakt van o.a. Prieto Picudo, Mencia, Albarín blanco, Godello, Tempranillo, Garnacha, Malvasia en Palomino.
 
Tierra del Vino de Zamora
[11]
 
Gelegen in de Provincie Zamora in Castilla-León heeft dit gebied pas in 2007 de status van D.O. verkregen. De rivier Duero stroomt door dit gebied. De druiven die hier zijn toegestaan zijn: Tempranillo, Garnacha, Cabernet Sauvignon, Malvasia, Moscatel, Verdejo, Albillo, Palomino en Godello.
 
Toro
[10]
 
Toro is een wijnbouwgebied in Castilla-León en is pas D.O. sinds 1987. Over het algemeen worden hier vrij rijke, rijpe en krachtige wijnen geproduceerd. Veel oude stokken van de tempranillo, hier Tinta de Toro genoemd. Sinds mensenheugenis maakt men hier wijn: rood, wit en rosé. De rode wijnen hebben dit gebied zijn bekendheid gegeven. De koud gegiste wijnen zijn fris en knisperend met een beetje extra body en fruit, en een kurkdroge afdronk. Het gebied is behoorlijk in opmars na het succes van de ernaast gelegen D.O. Ribera del Duero. De wijngaarden liggen op 600-750 m. boven zeeniveau. Het gebied kent vrij lage opbrengsten per ha. Toro is een van de rijzende sterren van de Duero vallei.
 
Uclés
[45]
 
De D.O. Uclés bestaat sinds 2005 en is daarmee één van de jongste D.O.'s van Spanje. Het ontleent zijn naam aan het Dorp Uclés in de provincia van Cuenca. Het is een gebied met hete zomers en koude winters en een bescheiden hoeveelheid neerslag. Van oorsprong werden hier vrijwel alleen rode wijnen geproduceerd op basis van Tempranillo (Cencibel), Garnacha, Cabernet Sauvignon, Merlot en Syrah. Sinds 2008 zijn ook witte druivensoorten toegestaan zoals Chardonnay, Macabeo, Moscatel, Sauvignon blanc en ook Verdejo.
 
Utiel-Requena
[37]
 
Gelegen in het westelijke deel van de regio Valencia is dit de grootste en de meest gelijkmatige binnenlandse D.O. van de drie D.O.’s die in het gebied liggen, genoemd naar twee buurstadjes, Utiel en Requena. Tegenwoordig vestigt de D.O. zijn eigen naam met de Bobaldruif als visitekaartje en tegelijkertijd leren de wijnbouwers hoe ze maximaal hun voordeel kunnen doen met de uitstekende wijnbouwomstandigheden, die zich zeer goed lenen voor biologische wijnbouw. Daarnaast zijn steeds meer investeerders aangetrokken, die geïnvesteerd hebben in goed geoutilleerde wijnmakerijen en herplante druivensoorten. Als gevolg hiervan worden hier tegenwoordig ook rode Gran Reserva wijnen gemaakt.
 
Valdeorras
[5]
 
De D.O. Valdeorras is een enclave in oostelijk Galicië, gevormd door de rivier de Sil, die een lange oost-west sleuf snijdt tussen de siërra’s, die de wijnstokken, die geplant zijn op de hellingen boven de stadjes in het dal, beschutten. In oude tijden stond de streek bekend om zijn wijnen en in de afgelopen 30 jaar heeft Valdeorras dan ook grote stappen gezet om zijn inheemse druivensoorten terug te brengen – in het bijzonder Godello en in mindere mate Mencía – en er onderscheidende Varietal wijnen van te maken. De spectaculaire nieuwe generatie witte wijnen die tegenwoordig in de streek wordt geproduceerd is ook het gevolg van de installatie van state-of-the-art vinificatietechnologie.
 
Valdepeñas
[48]
 
De wijngaarden van de D.O. Valdepeñas worden vrijwel geheel omringd door die van  D.O. La Mancha. Valdepeñas is een volledig onafhankelijke D.O. met een lange geschiedenis als productiegebied en derhalve ook een onderscheidende stijl van wijnmaken. Omdat hier na de verwoesting van de wijngaarden door de phylloxera in 1911 veel Airéndruiven zijn aangeplant, heeft Valdepeñas zijn eigen stijl rosé of lichte rode wijn gecreëerd (‘aloque’ of ‘Clarete’), die gemaakt wordt van een mix van blauwe en witte druivensoorten. De grote aandacht voor kwaliteitscontrole, nieuwe ontwikkelingen in de technologie van het wijnmaken en marketingkennis voorspellen veel goeds voor de wijnen uit deze D.O.
 
Valencia
[36]
 
Het wijnmaken in het noordelijke deel van de Valencia-regio ook bekend als de Levante of País Valenciano – wordt gedomineerd door oude wijnbouwgebieden rond Valencia, de derde stad van Spanje. Onder de rode -, rosé en witte wijnen zijn ook befaamde dessertwijnen, gemaakt van een groot aantal verschillende druivensoorten die in vier verschillende subzones verbouwd zijn. Elke subzone heeft zijn eigen vinificatietradities. Dankzij de eeuwenoude export door de haven van de stad is de productie hier meer gericht op de buitenlandse – dan op binnenlandse markt, wat als extra stimulans heeft gefungeerd om de kwaliteit van de wijnen in de 20e eeuw op peil te houden.
 
Valle de Güímar
[63]
 
De wijngaarden, gelegen aan de zuidoostelijke kust van Tenerife, kregen in 1996 de D.O.-status. Net als de Abona-wijngaarden liggen ze tegen de hellingen van de berg Teide aan, waarmee ze tot de hoogste wijngaarden van Europa behoren. Bij de zoektocht naar kwaliteit en balans in het eindproduct bleken de beste omstandigheden – zowel qua bodem als qua klimaat – te vinden te zijn in de wijngaarden boven de 800 meter. Op deze hoogte worden de wijnstokken verbouwd op lage pergola’s in een bodem van vulkanische oorsprong met een hoge doorlaatbaarheid. De herkomstbenaming ontleent zijn naam aan Güímar, één van de drie stadjes (Güímar, Arafo en Candelaria) in de D.O.
 
Valle de la Orotava
[65]
 
In deze weelderige, noordwestelijke hoek van Tenerife worden wijnstokken gevonden op de geterrasseerde noordelijke hellingen van de berg Teide. Ze liggen verspreid rond het aantrekkelijke oude stadje La Orotava en richting Puerto de la Cruz, ooit de drukste haven van het eiland. Door de gezonde lokale vraag, die het gehele jaar door gevoed wordt door het toerisme, groeit de productie nog altijd en verbetert de kwaliteit van de wijn. Uit het westelijke deel van de D.O. komen fruitige witte wijnen en uit het oosten helderrode wijnen. Slechts 30% van de wijn wordt momenteel gebotteld, dus de komende jaren kan een groot potentieel aan wijn op de markt gebracht worden.
 
Vinos de Madrid
[50]
 
De wijngaarden van de D.O. liggen in totaal in 54 gemeenten, plus een apart domein El Encín, in Alcalá de Henares. Het productiegebied dat in totaal 11.411 hectares beslaat, is in drie subzones - met elk zijn onderscheidende eigenschappen - onder te verdelen: Arganda, Navalcarnero en San Martín. Iedere subzone produceert verschillende types en kwaliteiten wijn. De kracht van de bodega’s en de grote markt van de hoofdstad Madrid stimuleren de constante ontwikkeling van de D.O. De wijnen uit deze gebieden zijn weliswaar niet zo bekend op nationaal niveau, maar zijn geleidelijk aan het verbeteren.
 
Ycoden-Daute-Isora
[64]
 
Deze westelijke punt van het eiland Tenerife kreeg in 1994 een D.O., waarmee een zeer oud en traditioneel wijnproducerend gebied met steil geterrasseerde kleine wijngaarden weer nieuw leven ingeblazen kreeg. Als teken van waardering hiervoor ontleent de D.O. zijn naam aan de vroege Guanche koninkrijken en domeinen. Tegenwoordig is het een gebied van kleine maar energieke wijnmakerijen met nieuwe ideeën en staat het speciaal bekend om zijn uitstekende witte wijnen.
 
Yecla
[39]
 
Yecla, ooit een boerenstadje en tegenwoordig een meubelmakerscentrum, wordt omringd door bijna 13.500 hectare wijngaard. De langzame maar gestage revolutie die in het midden van de jaren ’80 van de 20e eeuw door kleine particuliere wijnmakerijen en coöperaties werd ingezet, heeft ervoor gezorgd dat het gebied begon met het maken van rode wijn met behulp van temperatuurbeheerste roestvrijstalen apparatuur. Dankzij deze bijzondere inspanning zijn de versterkte wijnen uit het verleden tegenwoordig veel beter uitgebalanceerd en hebben ze enorm veel aan aromatische complexiteit gewonnen. De lage opbrengsten zorgen voor geconcentreerde wijnen met een enorm potentieel.
 

 
  •  D.O. gebieden Spanje  •